AİLE ŞİRKETLERİ AÇISINDAN AİLE ANAYASASININ ÖNEMİ
AİLE ŞİRKETLERİ AÇISINDAN AİLE ANAYASASININ ÖNEMİ
Giriş:
Aile şirketleri, birçok ülkede iş dünyasının mihenk taşlarından biridir. Bu şirketler, aile üyelerinin bir araya gelerek bir işletme kurması ve yönetmesiyle oluşur. Ancak, aile şirketlerinin başarılı olabilmesi için profesyonel yönetim ve sürdürülebilirlik gibi bir dizi faktörün gözetilmesi gerekmektedir. Bu faktörlerden biri de aile anayasasıdır. Ortakları aile bireylerinden oluşan şirketlerin, diğerlerine nispeten duygusal ilişkiler ve sair faktörler sebebiyle yapısal olarak sarsılmaya daha müsait olduklarından aile anayasasının bu noktada, ortaklar ve yönetim bağlamında kişiler yönünden olumlu bir etki sağlayacağı kuşkusuzdur.
Ana Bölüm:
1. Aile Şirketlerinde Geçiş Süreçleri:
Aile şirketlerinde, bir nesilden diğerine geçiş süreci hayati bir öneme sahiptir. Bilhassa ülkemizde, yönetimde gerçekleşen nesil aktarımları ve bunun beraberinde getirdiği yapısal ile idari bozukluklar, şirketlerin uzun seneler ayakta kalmasına mani olabilmektedir ve bu durumun örnekleri sıkça görülmektedir. Aile anayasası, şirketin yönetimine, sahiplik haklarına ve aile üyelerinin sorumluluklarına ilişkin bir çerçeve sağlar. Bu çerçeve, geçiş sürecinin düzenlenmesini ve ailenin şirket üzerindeki etkisini sürdürülebilir bir şekilde dengelemeyi amaçlar.
2. Şirketin Yönetimi ve Profesyonelleşme:
Aile şirketlerinde, profesyonel yönetim ve şirketin sürdürülebilir büyümesi önemlidir. Aile anayasası, aile üyelerinin yönetim pozisyonlarına nasıl atanacakları, yeteneklerine ve deneyimlerine dayalı olarak nasıl seçilecekleri gibi konuları düzenler. Bu, şirketin etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlar. Buna örnek olarak Türk Ticaret Kanunu'nda pay sahiplerinin bir araya geldikleri genel kurul süreci haricinde, aile anayasası ile aile bireylerinin yılda birkaç kez bir araya gelebilecekleri "Aile Konseyi/Aile Meclisi" tarzı bir düzen öngörülerek aile bireylerinin birlikte sahibi oldukları şirketleri nezdinde daha profesyonel bir idari anlayışa sahip olması sağlanabilecektir.
3. Aile Üyelerinin Hakları ve Sorumlulukları:
Aile anayasası, aile üyelerinin şirket üzerindeki haklarını ve sorumluluklarını belirler. Bu, şirketin sahiplik yapısı, hissedarlar arasındaki ilişkiler, temsil yetkisi ve karar alma süreçleri gibi konuları içerir. Aile anayasası, aile üyeleri arasında adil ve şeffaf bir ortam yaratır ve çıkar çatışmalarını önler.
4. Aile ve İş Yaşamının Dengelenmesi:
Aile şirketlerinde, aile ve iş yaşamının dengelenmesi önemlidir. Aile anayasası, aile üyelerinin ailevi sorumluluklarını iş sorumluluklarıyla nasıl dengeleyeceklerini belirler. Bu, aile üyelerinin şirkete adanmışlık düzeyini ve iş performansını etkileyen faktörleri ele alır.
5. Aile Anayasasının İhlalinin Getirdiği Sonuçlar:
Anonim şirketlerin feshine ilişkin olarak düzenlenen Türk Ticaret Kanunu madde 531 hükmün bakımından, ortaklar arasındaki kişisel problemlerin şirketin haklı nedenle feshini gerektirip gerektirmediği tartışmalı olmakla, şirkette ortaklarının kişiliklerinin, menfaatlerinin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin şirketin kuruluş ve devam edilebilirliği bakımından öne çıkması halinde bu durum haklı nedenle feshi gerektirecektir. İşte bu noktada, ortakların birbirine duyduğu güven çerçevesinde oluşturulan aile anayasasının ortaklardan biri yahut birkaçı tarafından ihlal edilmesi, elbette ki haklı nedenle fesih sebebi teşkil edebilecektir. Ancak bu noktada, somut olayın özellikleri kapsamında buna kanaat getirilmesi gerekmektedir.
Sonuç:
Aile şirketleri, uzun vadeli başarı için aile anayasasının varlığına ihtiyaç duyar. Aile anayasası, şirketin büyümesini sürdürülebilir kılar, aile içi ilişkileri düzenler ve geçiş süreçlerini kolaylaştırır. Aile şirketlerinde aile anayasası, aile üyeleri arasında güven, şeffaflık ve işbirliği kültürünün oluşturulmasına yardımcı olur. Bu nedenle, aile şirketlerinin başarıya ulaşması için aile anayasasının önemi göz ardı edilmemeli, aile anayasasının ihlali halinde ciddi sonuçların doğacağı dikkate alınmalıdır.
Kaynakça
Hamamcıoğlu, Esra. Aile Anayasaları ve Anonim Şirketler için Aile Anayasaları Uygulamaları. Jurix. Erişim Tarihi: 01.03.2022.
Aile anayasası ile ilgili daha kapsamlı bilgi için info@hekim.av.tr üzerinden bize ulaşabilir veya +902165990626 telefon numarasından bizi arayıp hukuki hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
İrtibat için: Avukat Süreyya Hekim | sureyya@hekim.av.tr | +905445852878
